Akcja, oparta na noweli Maurycego Jókaia „Saffi”, rozgrywa się na pograniczu węgiersko-tureckim w połowie XVIII wieku, by odnaleźć swój finał w Wiedniu. Romansowe intrygi, barwne postacie oraz niezwykła melodyczna inwencja Straussa łączą w sobie — jak pisał Stromerger — „płynność wiedeńskiego walca z brzękiem ostrogi w czardaszu”.

Spektakl zachwyca olśniewającymi kostiumami, barwną scenografią Węgier i Wiednia, efektownymi scenami baletowymi oraz popisami wokalnymi. Nic dziwnego, że „Baron cygański” cieszy się niesłabnącą popularnością wśród publiczności — podobnie jak na scenach całego świata. Obecna inscenizacja powstała w reżyserii i choreografii Henryka Konwińskiego.

Podczas lutowych spektakli orkiestrę Opery Śląskiej prowadzi Kuba Wnuk — dyrygent związany w latach 2019-2024 z Warszawską Operą Kameralną, znany z interpretacji dzieł Mozarta. Współpracował z licznymi orkiestrami operowymi i filharmonicznymi.